ปัญหาเรซิ่นผสมสีแล้วเพี้ยน เป็นเม็ด ไม่เซ็ตตัว หรือสีไม่กระจาย เป็นเรื่องที่ลูกค้าของเราพบเจอบ่อย "ใช้สีผิดประเภท + ใส่ปริมาณเกิน" บทความนี้สรุปวิธีเลือกสี อัตราส่วนเพื่อช่วยให้คุณเริ่มได้ไวเลือกได้ถูก
อ่านบทความนี้แล้วได้:
- รู้จักสีเรซิ่น 4 ประเภทหลัก ใช้กับเรซิ่นชนิดไหนได้บ้าง
- อัตราส่วนการผสมที่ปลอดภัย ไม่ทำให้เรซิ่นไม่แข็ง
- เทคนิคผสมสีไล่เฉด สีเมทัลลิก สีใส สำหรับงานเครื่องประดับและของชำร่วย
- แก้ปัญหา 5 อย่างที่พบบ่อยที่สุด
รู้จักสีผสมเรซิ่น 4 ประเภท
| ประเภทสี | ใช้กับ | ลักษณะผลลัพธ์ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| สีผสมเรซิ่น ชนิดทึบ (Pigment paste) | โพลิเอสเทอร์เรซิ่น (R-200, X) | สีทึบ เข้ม เรียบเนียน | สีเป็นเม็ด ไม่แตกตัว ควรคนให้สีกระจายตัวทั่วก่อน |
| สีผสมเรซิ่น ชนิดใส (โปร่งแสง) Paste / Dye | โพลิเอสเทอร์ + อีพ็อกซี่ | สีโปร่งใส เห็นทะลุได้ | สีอาจเพี้ยน จากการเปลี่ยนสีระหว่างทำปฏิกิริยา |
| ผงมุก / Mica powder | โพลิเอสเทอร์ + อีพ็อกซี่ | เมทัลลิก, มุก, ประกาย | ตกตะกอนถ้าคนไม่ทั่ว / งานหล่อหนา-แห้งช้า ควรต้องระวัง |
| Alcohol ink | อีพ็อกซี่เท่านั้น | ลายผีเสื้อ ลายไหล | ห้ามใช้กับโพลิเอสเทอร์ |
⚠️ ห้ามใช้: สีน้ำ (acrylic, watercolor, gouache) — น้ำในสีจะทำให้เรซิ่นไม่เซ็ตตัว เกิดผิวขุ่น และเหนียวถาวร
อัตราส่วนการผสม
กฎ 5%: สีรวมไม่ควรเกิน 5% โดยน้ำหนัก ของเรซิ่น เพราะถ้าเกิน เรซิ่นจะรับ catalyst ไม่ครบ ผลคือชิ้นงานนิ่ม ขัดไม่ขึ้น เกิดเหลืองตามเวลา
📌 หมายเหตุ: คำว่า "ตัวทำแข็ง" ที่ใช้ในบทความหมายถึง MEKP (Hardener M) ของเหลวใส ไม่ใช่ "ตัวเร่ง" (โคบอลท์) ซึ่งเป็นคนละสาร — เรซิ่นรุ่งอาร์ทมีโคบอลท์ผสมมาแล้วในเนื้อ ไม่ต้องเติมเพิ่ม อ่านเพิ่มเติม
| เรซิ่น 100 g | สีผสมเรซิ่น (paste) | ผงมุก | |
|---|---|---|---|
| สีอ่อน / Pastel | 0.5-1 g | 1-2 g | |
| สีเข้มมาตรฐาน | 2-3 g | 3-5 g | |
| สีเข้มจัด | 4-5 g (max) | 5-7 g |
เคล็ดลับช่างรุ่งอาร์ท: ใส่สีลงในเรซิ่น (Part A) ก่อน ผสม Catalyst/Hardener เสมอ — คนให้เนียนแล้วค่อยเติมตัวเร่ง ไม่อย่างนั้นเรซิ่นจะเริ่มเซ็ตขณะยังคนสีไม่ทั่ว ทำให้เกิดเป็นเม็ด ๆ ในชิ้นงาน
เทคนิคผสมสีเพิ่มเติม
1. สีไล่เฉด (Gradient) — สำหรับเครื่องประดับ
- ผสมเรซิ่นใส 2-3 ถ้วย ใส่สีคนละเข้มในแต่ละถ้วย
- เทถ้วยอ่อนสุดลงแม่พิมพ์ก่อน รอ 3-5 นาที (ให้ผิวเริ่มหนืด) แล้วเทเข้มขึ้น
- ใช้ไม้จิ้มฟัน (หรืออื่นๆ) ลากเส้นแบ่งให้กลมกลืน
2. สีเมทัลลิก / Pearl — ของชำร่วย พวงกุญแจ
- ใช้ ผงมุกอุตสาหกรรม ของรุ่งอาร์ท ผสมในเรซิ่นใส X
- คนด้วยไม้พาย ทิศทางเดียว ลดฟองอากาศ
- ถ้าผงมุกตกตะกอน ให้เทเรซิ่นใสบาง ๆ ลงก่อน รอ 5 นาที แล้วค่อยเทชั้นผสมมุก
3. สีใส — งานหล่อใส
- ผสมในเรซิ่นใส X ห้ามใส่ผงมุก ถ้าต้องการใส
- ถ้าหล่อหนาเกิน 3 cm จะอมฟ้า-ม่วง (เป็นธรรมชาติของเรซิ่นโพลิเอสเทอร์)
4. ลาย Alcohol ink (สำหรับอีพ็อกซี่)
- ใช้กับอีพ็อกซี่เรซิ่นเท่านั้น ห้ามใช้กับ R-200 หรือ X
- หยดสีลงบนอีพ็อกซี่ที่เทลงแม่พิมพ์แล้ว
- เป่าด้วย heat gun เบา ๆ ให้สีกระจายเป็นลายธรรมชาติ
5 ปัญหาที่พบบ่อย + วิธีแก้
- เรซิ่นนิ่ม ขัดไม่ขึ้น → ใส่สีเกิน 5% / สีมีน้ำผสมอยู่ → ลดสี หรือเปลี่ยนยี่ห้อสี
- สีตกตะกอนใต้แม่พิมพ์ → ผงมุกหนัก / คนไม่ทั่ว → คนนาน 1-2 นาที + เทเป็นชั้น
- ฟองอากาศเยอะ → คนเร็วเกิน → ใช้ไม้พายคนทิศทางเดียว + ใช้ pressure pot ถ้ามี
- สีออกเหลือง / เพี้ยน → ปฏิกิริยาของตัวทำแข็งกับสี → เทสตปริมาณน้อย ๆ ก่อน
- ผิวเหนียวไม่แห้ง → ใส่สีเกิน + ผสมตัวทำแข็งน้อย → คำนวณตัวทำแข็งใหม่จากน้ำหนักรวม (เรซิ่น+สี)
ความปลอดภัยที่ต้องรู้
- ใส่ถุงมือป้องกันทุกครั้ง
- ทำงานในที่ระบายอากาศดี ใส่หน้ากาก N95 หรือดีกว่าเมื่อขัดงาน
- เก็บสีและเรซิ่นในที่เย็น ไม่เกิน 28°C ห่างจากความร้อนและไฟ
- ผงมุก เป็นฝุ่นละเอียดมาก — สวมหน้ากากเมื่อแบ่งใส่ภาชนะ